|
Γεννήθηκε στους Μυτιληνιούς το 1878, αλλά έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στην πόλη της Σάμου Έμαθε τα πρώτα γράμματα στο Δημοτικό Σχολείο του χωριού του και στη συνέχεια φοίτησε στο Πυθαγόρειο Γυμνάσιο. Με τη δημοσιογραφία ασχολήθηκε πολύ νωρίς. Από το 1897 που δημοσίευσε το πρώτο του άρθρο ως το 1941 που έκλεισε η εφημερίδα του Αιγαίον είχε μια συνεχή παρουσία στον χώρο του τύπου, γεγονός που τον ανέδειξε τον κυριότερο και μακροβιότερο δημοσιογράφο της Σάμου κατά το πρώτο μισό του 20ου αιώνα, και τον έκανε γνωστό και εκτός των ορίων της Σάμου.
Τα πρώτα άρθρα του δημοσιεύτηκαν στη μαχητική εφημερίδα Φως του Γ. Ν. Καρατζά. «Ολίγα περί οινοποιίας»(φ. 24, 15-6-1897), «Ολίγα περί της εγχωρίου βιομηχανίας» (φ. 92, 29-9-1898). Και στα δυο εκτενή αυτά άρθρα του αναφέρεται στην κατάσταση της ντόπιας βιομηχανίας και οινοποιίας και καταλήγει σε πολύ ενδιαφέρουσες για την εποχή του προτάσεις για την ανάπτυξη διαφόρων κλάδων της σαμιακής βιομηχανίας. Η καπνοβιομηχανία και η βυρσοδεψία βρισκόταν ήδη σε τροχιά ανάπτυξης.
Για μικρό χρονικό διάστημα, από τον Οκτώβριο του 1902 ως τον Απρίλιο του 1903 σπουδάζει στην Αθήνα στενογραφία. Από την εποχή αυτή ασκεί τη δημοσιογραφία ως επάγγελμα. Το 1901 γίνεται συντάκτης της εφημερίδας Νέα Ζωή του Β. Καριώτογλου, στην οποία και θα εργασθεί έως ότου έπαυσε η έκδοσή της, το 1905. Στη συνέχεια εργάζεται ως συντάκτης στην εφημερίδα Πρόοδος, την οποία εκδίδει το 1905 και διευθύνει ο ποιητής Ζήσιμος Σίδερης Η εφημερίδα αυτή απηχεί τις απόψεις του «Προοδευτικού» κόμματος του Θεμιστοκλή Σοφούλη που κυριαρχεί τότε στην πολιτική σκηνή της Σάμου. Το 1906 ο Βακιρτζής γίνεται ο μοναδικός εκδότης – διευθυντής της (Πρόοδος, φ. 65, 1 Νοεμβρίου 1906).
Στις 12 Μαΐου 1908 όταν γίνεται το κίνημα κατά του ηγεμόνα της Σάμου Ανδρέα Κοπάση, ο Θ. Σοφούλης και άλλοι συνεργάτες του, μεταξύ των οποίων και ο Ζήσιμος Σίδερης διαφεύγουν στην Ελλάδα και καταδικάζονται ερήμην σε θάνατο. Ο Βακιρτζής συμμετέχει στο κίνημα, συλλαμβάνεται και φυλακίζεται ως τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους, ενώ η εφημερίδα του καταδικάζεται σε οριστική παύση (φ. 144, 7 Μαΐου 1908).
Μετά την αποφυλάκισή του ο ηγεμόνας Α. Κοπάσης επιχειρεί να τον προσεταιρισθεί ώστε να συνεργασθεί στην υπό κηδεμονία και απόλυτο έλεγχό του εφημερίδα Νέα Σάμος, αλλά ο Βακιρτζής αρνείται. Στο διάστημα 1908 – 1912 συγγράφει την Επίτομη Ιστορία της Σάμου, ως το 1834.
Τον Σεπτέμβριο του 1912 εκδίδει την εφημερίδα Αιγαίον*, της οποίας ήταν ιδιοκτήτης, διευθυντής και αρχισυντάκτης. Η εφημερίδα τυπωνόταν στο ατμοκίνητο τυπογραφείο του, το οποίο μπορούσε να αναλάβει και άλλες εκτυπωτικές εργασίες, βιβλίων, περιοδικών, φακέλων, επιστολοκεφαλίδων, διπλοτύπων, αγγελιών, ακόμη και μουσικών βιβλίων σε βυζαντινή παρασημαντική. Άλλωστε ο ίδιος ήταν γνώστης της βυζαντινής μουσικής. Το Αιγαίον εκδιδόταν ανελλιπώς ως το 1941 οπότε και έκλεισε λόγω της Ιταλικής κατοχής. «Η αγάπη του για τη Σάμο» όπως σημειώνει ο γιος του Φωτεινός, «στάθηκε και η κυριότερη αιτία να μην αφήσει ποτέ τον τόπο του, παρόλο που του έγιναν προτάσεις να εργαστεί στην Αθήνα και αλλού».
Στη διάρκεια της Κατοχής ο Βακιρτζής συνέγραψε ιστορία της Σάμου συνέχεια της επίτομης που είχε εκδώσει το 1912. Τα δακτυλόγραφά του περίπου 1500 σελίδες καταστράφηκαν μαζί με το σπίτι του στη διάρκεια του βομβαρδισμού της Σάμου από τους Γερμανούς το 1943. Στη συνέχεια διέφυγε στη Μέση Ανατολή με πολλούς άλλους Σαμιώτες. Στο Κάιρο, όπου έφτασε ως πρόσφυγας, αρθρογραφούσε στις εκεί εφημερίδες, στο Φως του Καΐρου, στον Ταχυδρόμο της Αλεξάνδρειας και στον Νέο Σύνδεσμο του Πόρτ Σάιδ. Μετά τον πόλεμο εγκαταστάθηκε στην Αθήνα, όπου ξανάγραψε την ιστορία της Σάμου, έργο που παραμένει ανέκδοτο.
Ο Ι. Βακιρτζής παντρεύτηκε το 1907 την Αγγελική Σεϊρλή με την οποία απέκτησε τρία παιδιά, τον Φωτεινό, την Κλεονίκη που πέθανε στην Κατοχή και την Ελένη, σύζυγο Ντόρου Παπάζογλου. Διετέλεσε δραστήριο μέλος διαφόρων οργανώσεων και σωματείων. Πέθανε τον Ιανουάριο του 1950.
Υπήρξε συνεργάτης της εφημερίδας Ατλαντίς της Νέας Υόρκης όπου δημοσίευε άρθρα και ανταποκρίσεις από τη Σάμο με το ψευδώνυμο «Κερκετεύς». Συνεργάσθηκε επίσης με τη Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια και την Εγκυκλοπαίδεια του Ελευθερουδάκη στη συγγραφή λημμάτων που αφορούσαν τη Σάμο. Αξιόλογα επίσης ήταν τα φιλολογικά και λογοτεχνικά του ενδιαφέροντα. Εξέδωσε το Σαμιακόν Ημερολόγιον, χρονογραφικόν και φιλολογικόν του έτους 1904, το Ημερολόγιον της Προόδου (1906) και το Σαμιακόν Ημερολόγιον (1908). Έγραψε ακόμα ποιήματα και διηγήματα εμπνευσμένα από ιστορίες του χωριού του, τα οποία εξέδωσε με τίτλο Χωριάτικες ιστορίες.
Τέλος ασχολήθηκε και με τη μετάφραση των Ψαλμών του Δαβίδ. Οι μεταφράσεις του σε δημοτική γλώσσα δημοσιεύονταν στην εφημερίδα Αιγαίον.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: Ι. Δ. Βακιρτζής, Ιστορία της Σάμου, Σάμος 1912, σ. 7-13. Ε. Σβορώνου, Μικρασιατικόν Ημερολόγιον 1917, τόμ. 11ος, Εν Σάμω 1917, σ. 122 . Ν. Κιράνης, «Ιωάννης Βακιρτζής» Σαμιακόν Ημερολόγιον 1953, έκδ. Αδελφότητος Σαμίων, Εν Αθήναις 1953, σ. 6-8. Μητροπολίτου Σάμου Ειρηναίου, «Επικήδειος λόγος εκφωνηθείς επί τω θανάτω του Ιωάννου Βακιρτζή», Μελετήματα Διάφορα Επικήδειοι και επιμνημόσυνοι λόγοι, Αθήναι 1960, σ. 197-199. Κώστας Καραθανάσης, «Η φυσιογνωμία ενός νησιού», Σαμιακή Επιθεώρησις, τεύχ. 22-23, Αθήνα 1979, σ. 88. Κώστας Ι. Καλατζής, «Σαμιακή πεζογραφία», Συμπόσιο Σαμιακής Λογοτεχνίας Πρακτικά, έκδ. Συλλόγου Δασκάλων και Νηπιαγωγών Σάμου, Αθήνα 1989, σ. 199. Χ. Λάνδρος, «Ιωάννης Δ. Βακιρτζής», Απόπλους 5, Σάμος 1991, σ. 43-48. Φ. Βακιρτζής, «Ο πατέρας μου Ιωάννης Δ. Βακιρτζής», Απόπλους 5, Σάμος 1991, σ. 49-52
- Χ. Λάνδρος, «Ιωάννης Βακιρτζής», Εγκυκλοπαίδεια του Ελληνικού Τύπου, υπό έκδοση από το Ινστιτούτο Νεοελληνικών Ερευνών
|